بحران سالمندی از کودکی آغاز می‌شود؛ چرخه‌ای که سیاستگذاران ایران نادیده می‌گیرند

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور، در حالی که زنگ خطر تغییرات جمعیتی در ایران به صدا درآمده، یافته‌های جدید دبیرخانه شورای ملی سالمندان نشان می‌دهد که «بحران سالمندی» نه یک پدیده ناگهانی، بلکه حاصل انباشتِ دهه‌ها نابرابری و محرومیت از دوران کودکی است.

این نهاد در تازه‌ترین گزارش خود از مجموعه «تجربه‌های سیاستی در حوزه سالمندی»، با اتکا به رویکرد «چرخه زندگی» و نظریه «نابرابری انباشتی»، ثابت کرده است که کیفیتِ دوران طلایی سالمندی، مستقیماً به فرصت‌ها یا محرومیت‌های انباشته‌شده در مراحل پیشینِ زندگی فرد بستگی دارد. این تحلیل، بحران سالمندی در ایران را از یک «معضل جمعیتی» ساده به یک «چالش پیچیده رفاه اجتماعی» تغییر ماهیت داده و بر ضرورتِ بازنگری در سیاست‌گذاری‌های کلان تأکید می‌کند.

هشدار نسبت به «نسل آینده سالمندانِ پرهزینه»

یکی از تکان‌دهنده‌ترین یافته‌های این گزارش، پیوند مستقیم میان وضعیت بازار کار فعلی و سلامتِ آینده سالمندان است. بر اساس آمارهای منتشر شده، بیش از ۹۰ درصد قراردادهای کاری در کشور موقتی بوده و بیش از نیمی از نیروی کار در بخش‌های غیررسمی، بدون پوشش بیمه‌ای فعالیت می‌کنند.

تحقیقاتِ ضمیمه این گزارش نشان می‌دهد که استرس و اضطرابِ مزمن ناشی از «ناامنی شغلی» در دوران میانسالی، عامل مستقیم ابتلا به زوال عقل، بیماری‌های قلبی و افسردگی در دوران سالمندی است. این یافته به معنای یک هشدارِ جدی برای سیاست‌گذاران است: ایران در حال حاضر، در حال «ساختن» نسلی از سالمندانِ بیمار، تنهایی و پرهزینه برای آینده است.

فرصت رو به پایان برای سیاست‌گذاریِ پیشگیرانه

داده‌های جمعیتیِ این گزارش، چشم‌انداز نگران‌کننده‌ای را ترسیم می‌کنند؛ برآوردها حاکی از آن است که تا سال ۱۴۳۰ خورشیدی، بین ۲۰ تا ۳۰ درصد جمعیت ایران را سالمندان تشکیل خواهند داد. کارشناسانِ شورای ملی سالمندان معتقدند که اگر همین امروز ساختار رفاه اجتماعی و رویکرد سیاست‌گذاری مبتنی بر «چرخه زندگی» اصلاح نشود، فرصت‌های طلایی برای پیشگیری از این بحران، یکی پس از دیگری از دست خواهد رفت.

این گزارش در نهایت، ضمن نقد نگاهِ تک‌بعدی به مقوله سالمندی، خواستار اتخاذ چارچوبی جامع شده است که در آن، سلامت و رفاه سالمندانِ ۱۴۳۰، از امروز در مدارس، بازار کار و سیاست‌های حمایتی دوران جوانی پی‌ریزی شود.

.برای مطالعه گزارش به صورت کامل روی تصویر زیر کلیک نمایید