اهمیت گردشگری سالمندان در چیست؟ 

گردشگری سالمندان به معنای سفر و تفریح برای افراد بالای ۶۰ سال است. اهمیت این نوع گردشگری را می‌توان از زوایای مختلفی مانند سلامت جسمی و روحی، ارتباطات اجتماعی، تجربه‌های جدید و تقویت اقتصاد محلی بررسی کرد.

رئیس دبیرخانه گردشگری سالمندان کشور درباره اهمیت گردشگری سالمندان به خبرنگار ایرنا گفت: گردشگری سالمندان به عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سالمندی فعال و کیفیت زندگی در سالمندی شناخته می‌شود و نقش مؤثری در ارتقای سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی آنان دارد.

طاهره سکوت افزود: در رویکردهای نوین سالمندی، گردشگری تنها یک فعالیت تفریحی محسوب نمی‌شود بلکه ابزاری توانمندساز برای افزایش مشارکت اجتماعی، حفظ استقلال فردی و پیشگیری از انزوای دوران سالمندی محسوب می‌شود. به همین منظور سازمان بهداشت جهانی ‌WHO در چارچوب شهر دوستدار سالمند بر فراز سازی محیط هایی تاکید دارد که سالمندان بتوانند در آن زندگی فعال، ایمن و مشارکت محور داشته باشند.

وی خاطرنشان کرد: در سال‌های اخیر، گردشگری سالمندان به عنوان بعد نهم شهر دوستدار سالمند مطرح شده زیرا گردشگری می‌تواند تمام ابعاد سالمندی فعال از جمله حضور پویاتر سالمند در جامعه را تحت تاثیر قرار دهد. اهمیت گردشگری سالمندان دارای پنج بعد از جمله ارتقای سلامت روان است.

حضور در محیط جدید باعث کاهش احساس تنهایی و انزوای اجتماعی، کاهش افسردگی و اضطراب، افزایش امید به زندگی، تقویت روحیه و نشاط روانی است.

وضعیت گردشگری سالمندان در ایران چگونه است؟

رئیس دبیرخانه گردشگری سالمندان کشور درباره وضعیت گردشگری سالمندان در ایران اظهار کرد: در ایران، گردشگری سالمندان هنوز در مرحله توسعه و سیاستگذاری قرار دارد. دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور موضوع گردشگری سالمندان را در قالب برنامه‌های شهر دوستدار سالمند وارد سیاست‌های ملی کرده است که در این چارچوب تلاش می‌شود تا مناسب‌سازی فضاهای گردشگری و تسهیل و دسترسی سالمندان به اماکن زیارتی، فرهنگی و تفریحی را آسان‌تر کند.

سکوت افزود: از جمله مهمترین برنامه‌های اجرایی در کشور، برگزاری تورهای فرهنگی، زیارتی، درون شهری و درون استانی و بین استانی از جمله به شهرهایی مانند مشهد مقدس، قم، شیراز، اصفهان، تبریز، کرمان و اردبیل است.

به گفته وی، اهداف علمی گردشگری سالمندان در ایران، ارتقای سلامت روان، کاهش‌ افسردگی و انزوای اجتماعی، تقویت مشارکت اجتماعی، افزایش تحرک و فعالیت بدنی، ارتقای کیفیت زندگی، تحقق سالمندی فعال و تقویت ارتباطات بین نسلی است.

چرا گردشگری سالمندان را باید از گردشگری عمومی تفکیک کرد؟

رئیس دبیرخانه گردشگری سالمندان کشور گفت: تفکیک گردشگری سالمندان از گردشگری عمومی به معنای جداسازی اجتماعی سالمندان نیست بلکه ناشی از تفاوت نیازها، شرایط جسمی، روانی، اجتماعی و عملکردی این گروه سنی است؛ در واقع سالمندان به عنوان یکی از گروه‌های خاص جمعیتی، دارای ویژگی‌هایی هستند که برنامه‌ریزی گردشگری برای آنان را به یک حوزه تخصصی تبدیل می‌کند.

سکوت افزود: در ادبیات علمی گردشگری سالمندان زیر مجموعه‌ای از گردشگری دسترس‌پذیر و گردشگری سلامت محور محسوب می‌شود و هدف آن فراهم‌سازی شرایطی است که سالمند بتواند با امنیت، آرامش، کرامت و مشارکت فعال از فرصت‌های گردشگری استفاده کند.

وی اضافه کرد: دلایل علمی تفکیک گردشگری سالمندان تفاوت در شرایط جسمانی و عملکرد، کاهش توان حرکتی، محدودیت‌های بینایی یا شنوایی، خستگی‌پذیری بیشتر یا نیاز بیشتر به استراحت و مراقبت بیشتر است.

سکوت با اشاره به تفاوت در اهداف گردشگری سالمندان گفت: در بسیاری از گروه‌های سنی هدف اصلی سفر ممکن است هیجان، ماجراجویی یا فعالیت‌های سنگین باشد اما در سالمندان اهداف بسیار متفاوت‌تر مانند آرامش روانی، تعامل اجتماعی، نشاط و امید به زندگی، معنویت و زیارت، حفظ سلامت جسم و روان و کاهش انزوای اجتماعی به چشم می‌خورد. در رویکرد نوین، گردشگری تنها تفریح نیست بلکه ابزاری برای تحقق سالمندی فعال و پویا محسوب می‌شود.

کمبود زیر ساخت‌های استاندارد، نبود تورهای تخصصی سالمندی در سطح گسترده، محدودیت حمل و نقل مناسب سالمندان، هزینه‌های بسیار بالای سفر، کمبود نیروی انسانی آموزش‌دیده و مراقب سالمند، نبود نظام جامع بیمه و حمایت گردشگری سالمندان و ضعف مناسب‌سازی بیش از ۹۵ درصد از اماکن گردشگری از چالش‌های موجود بر سر راه گردشگری سالمندان است.

رئیس دبیرخانه گردشگری سالمندان کشور گفت: سفر همراه با تحرک بدنی سبک و فعالیت اجتماعی می‌تواند عملکرد قلب و عروق را بهبود بخشد، تحرک مفاصل و عضلات را حفظ کند، خطر ناتوانی وابستگی را کاهش دهد و روند افت عملکرد جسمی را کندتر کند. از سوی دیگر، قرار گرفتن در محیط های جدید، تعاملات اجتماعی و تجربه‌های تازه موجب تحریک ذهن و حافظه می‌شود و می‌تواند در پیشگیری نسبی از زوال عقل و کاهش سرعت پیشرفت آلزایمر مؤثر باشد.

سکوت اضافه کرد: سفر موجب تقویت روابط بین فردی، افزایش تعاملات اجتماعی، ارتقای حس تعلق اجتماعی و تقویت سرمایه اجتماعی سالمندان می‌شود که می‌تواند آنها را از انزوای اجتماعی و کمبودها و مشکلات دور کند و حس مفید بودن، استقلال، خود باوری و رضایت از زندگی و بالاتر از همه امید به زندگی را در آنان تقویت می‌کند.

دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور 🇮🇷

@snceir 🆔️