ایران در آستانه ورود پرشتاب به دوران سالمندی / هشدار نسبت به بحران تنهایی، بی‌سوادی و فقر سالمندان

دکتر حسینی در این جلسه با اشاره به آمارها و روند جمعیتی کشور اظهار داشت: «در حال حاضر ۱۲ درصد جمعیت ایران سالمند هستند و بر اساس تقسیم‌بندی‌های بین‌المللی، ما در حال ورود به دوران سالمندی هستیم. پیش‌بینی می‌شود تا یک سال آینده کشور رسماً سالمند شود و با سرعتی بسیار بالا به سمت سالخوردگی حرکت کند. بر اساس آمارهای متقن، تا سال ۱۴۳۰ بیش از ۳۱ درصد جمعیت کشور سالمند خواهند بود و ایران در ردیف پنج کشور دنیا با سریع‌ترین روند پیر شدن جمعیت قرار خواهد گرفت.»

وی افزود: «در حالی‌که در جهان معمولاً دو برابر شدن جمعیت سالمند حدود ۳۵ سال زمان می‌برد، این روند در ایران تنها طی ۲۳ سال اتفاق می‌افتد. این سرعت بالا در تغییر ساختار جمعیتی، کشور را در معرض چالش‌های جدی قرار داده است.»

معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور با انتقاد از مدیریت گذشته در حوزه‌های مختلف جمعیتی، تصریح کرد: «ما در موج کودکی، نوجوانی و میانسالی با گسست‌های جدی مواجه بوده‌ایم. کودکان بدون تجربه دوران کودکی وارد دنیای بزرگسالی شدند، نوجوانان به رسمیت شناخته نشدند، و در میانسالی نیز مشکلات چندشغله بودن و فشارهای اقتصادی بر خانواده‌ها غالب بوده است. این گسست‌ها امروز در دوران سالمندی نیز خود را نشان می‌دهد و اگر به موقع اقدام نکنیم، بحران‌های گسترده‌ای در پیش خواهیم داشت.»

حسینی با اشاره به نتایج پیمایش‌ها و بررسی‌های ملی گفت: ۷۱ درصد زنان سالمند یا از درآمد کافی برخوردار نیستند یا هیچ درآمدی ندارند و ۵۵ درصد سالمندان دچار بی‌سوادی هستند. ۶۰ درصد سالمندان با بیماری‌های مزمن جسمی یا اختلالات روانی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و تنهایی مهم‌ترین مشکل سالمندان از نگاه خودشان است.

وی تأکید کرد: «پدیده سالمندی تنها، به‌ویژه در میان زنان، مسئله‌سازتر است. بر اساس پیمایش در ۱۸ استان، بیش از ۵۳ هزار زن سالمند تنها شناسایی شده‌اند که برنامه‌های حمایتی ویژه برای آنان در دستور کار قرار دارد.»

رئیس سازمان بهزیستی کشور در ادامه به اقدامات انجام‌شده در سطح ملی اشاره کرد و اظهار داشت: بازنگری و به‌روز رسانی سند ملی سالمندی که نخستین بار در سال ۱۳۸۳ تصویب شده بود انجام شد. ارتقای ساختار سالمندی به سطح مدیریت عالی ریاست‌جمهوری ، تدوین پیش‌نویس قانون حمایت از سالمندان و ارسال آن برای بررسی‌های حقوقی و قانونی و توسعه شهرهای دوستدار سالمند که از ۹ شهر به ۱۸ شهر افزایش یافته است از آخرین دست اورد ها در این حوزه می‌باشد.

وی تصریح کرد: «در شهرهای دوستدار سالمند، ۲۷ دستگاه مسئولیت مستقیم دارند و شهرداری‌ها به‌عنوان دبیرخانه عمل می‌کنند. بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، استانداران و شهرداران موظف به ارائه گزارش‌های دوره‌ای خواهند بود.»

حسینی در ادامه خاطرنشان کرد: «یکی از مهم‌ترین سیاست‌های سازمان بهزیستی، توانمندسازی سالمندان از طریق آموزش‌های خودمراقبتی و آموزش مراقبین رسمی و غیررسمی است. در پنج استان کشور از جمله همدان، نزدیک به سه هزار مراقب رسمی در حال آموزش و تربیت هستند تا بتوانند خدمات تخصصی و استاندارد به سالمندان ارائه دهند.»

رئیس سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر اهمیت بهره‌گیری از توان سالمندان گفت: «یکی از سیاست‌های جدی ما در حوزه سالمندی، توجه به اشتغال سالمندان و تقویت اقتصاد نقره‌ای است. با توجه به اینکه سن بازنشستگی در کشور ۵۲ سال و امید به زندگی ۷۶ سال است، باید زمینه‌های استفاده از ظرفیت‌های سالمندان در حوزه‌های مختلف فراهم شود.»

دکتر حسینی در پایان اظهار داشت: «سالمندی در ایران یک پدیده چندوجهی و چندلایه است که نیازمند نگاه جامع، برنامه‌ریزی دقیق و همکاری همه دستگاه‌های اجرایی است. سازمان بهزیستی به‌عنوان دبیرخانه شورای ملی سالمندان وظیفه دارد ضمن شناسایی دقیق مشکلات و نیازها، برنامه‌های عملیاتی و کارآمدی را برای حمایت از این قشر ارزشمند تدوین و اجرا کند.»