سالمندی جمعیت را با برنامه‌ریزی به فرصت توسعه تبدیل کنیم

معاون سیاسی و اجتماعی استاندار آذربایجان شرقی با اشاره به تغییرات بنیادین ساختار جمعیتی جهان و ایران گفت: در سه دهه آینده، سهم جمعیت بالای ۶۰ سال در جهان از ۱۳ درصد به ۲۵ درصد خواهد رسید و در ایران نیز به حدود یک‌سوم جمعیت افزایش می‌یابد، از این‌رو باید با بهره‌گیری از خرد جمعی، پژوهش و اصلاح نظام حکمرانی اجتماعی، پدیده سالمندی را به فرصتی برای توسعه تبدیل کنیم.

مرتضی محمدزاده روز سه‌شنبه ۱۹ آبان ماه در سومین کنگره بین‌المللی سالمندی، با طرح پرسش‌هایی درباره پیامدهای سالمندی در ساختار جمعیتی جهان و کشور اظهار کرد: نخستین پرسش این است که پدیده سالمندی چه تغییراتی در ساختار جمعیتی جهان و ایران ایجاد می‌کند و دومین پرسش این است که آیا سالمندی ذاتاً یک فرصت است یا تهدید؟ هنگامی که از یک پدیده اجتماعی سخن می‌گوییم که به تغییرات بنیادی در ساختار جامعه منجر می‌شود، باید این موضوع را نیز بررسی کنیم که آیا از نظر حکمرانی اجتماعی برای زندگی در چنین شرایطی آمادگی داریم یا خیر.

وی با اشاره به روند افزایش جمعیت سالمند در جهان و ایران افزود: بر اساس پیش‌بینی‌ها، در سه دهه آینده سهم جمعیت بالای ۶۰ سال در جهان از ۱۳ درصد به ۲۵ درصد خواهد رسید و در ایران نیز این سهم به حدود یک‌سوم جمعیت می‌رسد؛ بنابراین با تغییر بنیادی در ساختار جمعیتی مواجه خواهیم بود.

محمدزاده با بیان اینکه توسعه دانش سلامت زمینه افزایش امید به زندگی و طول عمر انسان‌ها را فراهم کرده است، گفت: انسان به مدد پیشرفت دانش و سلامت، امیدوار شده است سال‌های بیشتری زندگی کند و این واقعیت، ضرورت بازنگری در نظام حکمرانی و متناسب‌سازی آن با تغییرات جمعیتی را دوچندان می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: اگر نتوانیم نظام حکمرانی خود را متناسب با تغییرات جمعیتی تنظیم کنیم، هزینه خواهیم پرداخت. زمانی که در یک جغرافیا، ۳۰ درصد جمعیت بدون برنامه‌ریزی مناسب در شرایط سالمندی زندگی کنند، این وضعیت به معنای تحمیل هزینه‌های اجتماعی خواهد بود.

وی با تأکید بر اینکه سالمندی به‌خودی‌خود یک ایراد یا مسئله منفی نیست، اظهار کرد: یک پدیده اجتماعی ذاتاً اشکال ندارد، اما اگر نظام حکمرانی نتواند بر اساس واقعیت‌های اجتماعی و جمعیتی برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری کند، جامعه با هزینه‌های مختلفی روبه‌رو خواهد شد.

معاون سیاسی و اجتماعی استاندار آذربایجان شرقی با اشاره به اقدامات سال‌های اخیر در زمینه افزایش توجه عمومی به موضوع سالمندی بیان کرد: طی پنج تا شش سال اخیر، گام‌هایی برداشته شده تا توجهات عمومی به این موضوع جلب شود، چراکه فرهنگ، پایه و اساس زیست اجتماعی است و تغییر نگاه جامعه به سالمندی باید از سطح خانواده آغاز شود و تا سطح حکمرانی ادامه پیدا کند.

وی ادامه داد: وقتی از فرهنگ سخن می‌گوییم، باید به سطوح مختلف آن، از پایین‌ترین سطح یعنی خانواده تا بالاترین سطح یعنی حکمرانی، توجه داشته باشیم. برای نمونه، هنگامی که فردی سالمند و بالای ۷۰ سال در خانواده حضور دارد، باید او را به‌عنوان اندوخته‌ای از تجربه، دانش و خرد ببینیم، نه صرفاً فردی که باید دوران استراحت خود را سپری کند.

محمدزاده با اشاره به ضرورت توجه به نیازهای اجتماعی سالمندان در محیط‌های شهری و روستایی گفت: در نظام حکمرانی اجتماعی، محیط‌های شهری و روستایی باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که نشاط اجتماعی و زمینه حضور و مشارکت افراد بالای ۶۰ سال در جامعه فراهم باشد.

وی افزود: راه آمادگی برای مواجهه با این مسئله اجتماعی که در صورت نبود برنامه‌ریزی می‌تواند به تهدید تبدیل شود، فراهم کردن فرصت‌ها و استفاده از پژوهش‌ها و اندیشه‌های علمی است. هیچ تردیدی وجود ندارد که سالمندان بانک خرد و اندیشه جامعه هستند و اگر می‌خواهیم افق‌های جدیدی در مسیر توسعه بگشاییم، یکی از راهکارهای مهم، بهره‌گیری از همین سرمایه ارزشمند انسانی است