نیاز به تحول سریع و سیاستگذاری آینده نگارانه در حوزه سالمندی کشور یک الزام ملی است

دکتر حسام الدین علامه رییس سابق دبیرخانه شورای ملی سالمندان گفت: جمعیت ایران به شدت در حال پیر شدن است و ما فقط با یک چالش جمعیتی مواجه نیستیم، بلکه بحران های اجتماعی اقتصادی و زیرساختی متعاقب این سالمندی در حقیقت اتفاق خواهد افتاد و برای همین تحول در زیرساخت های اقامتی و مراقبتی سالمندان یک الزام ملی است.

وی افزود:ما در آستانه این ساختار تغییر جمعیتی که در هرم جمعیتی اتفاق می افتد، فرصت محدودی داریم که سیاست گذاری هوشمند و آینده نگر انجام دهیم و فرصتی برای ارتقای کیفیت زندگی سالمندان و کاهش فشار بر نظام سلامت خانواده بسازیم.

دکتر علامه افزود:بحث ابرچالش سالمندی جمعیت ایران و پیامدهای آن در حوزه اقامت و مراقبت از نرخ باروری و اینکه در بین سه گزینه اصلی عامل سالمندی جمعیت، عامل کاهش نرخ باروری اثرش از همه بیشتر است. جمعیت سالمندان شصت سال به بالا در سال ۱۴۳۵به ۳۳ درصد می رسد.

ما از فرصت پنجره جمعیتی مان که در سال ۱۳۸۳ باز شده است،نتوانستیم به خوبی استفاده کنیم. بدون آمادگی توسعه و زیرساخت ها داریم وارد سالمندی می شویم و پیش بینی سازمان ملل برای پایان قرن این است که امید زندگی بدو تولد به ۸۴ سال و امید زندگی بدو سالمندی به ۸۹ سال می رسد، یعنی به طور متوسط کسی که به سن سالمندی می رسد تا ۸۹ در ایران زنده است و این از نظر بحث های مراقبت و سلامت احتیاج به زیرساخت های جدید دارد. افزایش سال های بقا باعث افزایش بیماری های مزمن و نیازهای مراقبتی چندلایه می شود

وی با اشاره به پیامدهای اقامتی ساختار سنتی خانواده در حال فروپاشی، افزایش سالمندان تنها و کم اطرافیان به ویژه در زنان سالمند گفت:مدل های فعلی مراقبت سنتی پاسخگوی نیاز نیست. افزایش سطح تحصیلات و توقعات نیاز به خدمات مشارکتی و مقرون به صرفه و شخصی سازی شده را لازم می کند و ما در حقیقت مدل های سکونتی چند لایه و چند سطحی نداریم که سطوح مختلف وابستگی رو از زندگی مستقل زندگی کمکی و زندگی با پرستاری تخصصی را پوشش دهد.

همچنین خطر تاخیر در واکنش سیاستی که اگر زیرساخت های نوین اقامتی_ مراقبتی هم اکنون طراحی نشوند، انباشت تقاضا و افزایش هزینه های خانوار و دولت، ازدحام مراکز درمانی سالمند رها شده و در نهایت فروپاشی غیراخلاقی مراقبت از سالمند را خواهیم داشت بنابراین نیاز به تحول سریع و سیاستگذاری آینده نگارانه به یک الزام ملی تبدیل شده است.

علامه افزود:این همان نگرانی ای است که رهبری هم در بحث تکریم سالمندی دارند و کشورهای اروپایی به این مبتلا شده اند و ما نیز در این مسیر قرار گرفته ایم.

وی همچنین به خوشه ای و ناهمگون شدن سالمندان و خارج شدن از حالت یکنواخت سابق اشاره کرد و گفت:ما از سالمند توانمند و مستقل تا نیازمند مراقبت و کمکی و تخصصی در حقیقت به ساختار اقامتی احتیاج داریم، ولی الگوهای فعلی یکنواخت ناکارآمد و ناکافی هستند، خانه های سنتی دیگه پاسخگو نیستند و با برچسب منفی مواجه هستند و سالمندان آینده خواهان استقلال و تعامل اجتماعی و خدمات ترکیبی هستند.

علامه افزود:بنابراین ما نیازمند بازطراحی بنیادی فضاهای اقامتی هستیم و باید نگرش حاکم بر سیاست گذاری به سمت نگرش توانمند ساز انتخاب محور مشارکت گرا و اجتماع محور برود.

وی افزود:الگوهای جهانی بیست و پنج مدل نوین اقامتی برای مراکز روزانه موقت و دراز مدت اقامت دائمی وجود دارد و ما باید از پناه اضطراری به یک زیستگاه شرافتمندانه بریم و این مدل های موفق را در ایران بومی سازی بکنیم.