خدمات شهرداری تهران برای سالمندان

جدول جامع خدمات شهرداری تهران برای سالمندان

ردیف حوزه خدمت خدمت قابل ارائه به سالمندان متولی اصلی در شهرداری تهران گروه سنی/شرایط نحوه دریافت خدمت مستند/مبنای قانونی یا اجرایی

 

۱ سلامت اجتماعی برنامه‌های ارتقای سلامت جسمی، روانی و اجتماعی، آموزش و پیشگیری اداره‌کل سلامت شهرداری تهران عمدتاً ۶۰ سال به بالا مراجعه به اداره سلامت منطقه، سرای محله یا مراکز ویژه سالمندان مأموریت‌های اداره‌کل سلامت و برنامه‌های سالمندی شهرداری

۲ کانون سالمندان عضویت، مشارکت اجتماعی، برنامه‌های فرهنگی، آموزشی، تفریحی، اردو و فعالیت‌های گروهی اداره‌کل سلامت → ادارات سلامت مناطق → سرای محلات معمولاً ۶۰ سال به بالا ثبت‌نام در کانون سالمندان منطقه/محله برنامه کانون‌های سالمندی شهرداری تهران؛ راه‌اندازی کانون‌ها از سوی اداره‌کل سلامت

۳ سرای زندگی خدمات اجتماعی، توانمندسازی، روان‌شناختی، شناختی، جسمی و برخی خدمات پیشگیرانه اداره‌کل سلامت شهرداری تهران ۶۰ سال به بالا در مراکز اعلام‌شده مراجعه/ثبت‌نام در سرای زندگی منطقه طرح «سرای زندگی» شهرداری تهران

۴ آموزش و توانمندسازی آموزش مهارت‌های زندگی، سلامت، پیشگیری، سبک زندگی سالم و ارتقای کیفیت زندگی اداره‌کل سلامت سالمندان از طریق مراکز سلامت، کانون‌ها و سرای زندگی برنامه‌های سلامت اجتماعی شهرداری

۵ خدمات روان‌شناختی و مشاوره‌ای مشاوره فردی و گروهی، سلامت روان و حمایت اجتماعی اداره‌کل سلامت و مراکز وابسته سالمندان و خانواده‌ها مراجعه به مراکز سلامت/سرای زندگی برنامه‌های سلامت اجتماعی و سالمندی

۶ ورزش سالمندان ورزش همگانی، مسابقات، جشنواره‌ها و برنامه‌های نشاط سالمندی سازمان ورزش شهرداری تهران با همکاری اداره‌کل سلامت سالمندان؛ شرایط هر برنامه متفاوت است ثبت‌نام از طریق مناطق، مجموعه‌های ورزشی یا فراخوان برنامه برنامه‌های «نشاط سالمندی» و سیاست‌های ورزش همگانی شهرداری

۷ نشاط سالمندی مسابقات و رویدادهای ورزشی، اجتماعی و فرهنگی ویژه سالمندان سازمان ورزش + اداره‌کل سلامت سالمندان تهران ثبت‌نام در فراخوان‌های مناطق و برنامه برنامه اجرایی «نشاط سالمندی»؛ در یکی از دوره‌ها حدود ۷۰ هزار سالمند مشارکت داشتند.

۸ کارت منزلت دسترسی به مجموعه‌ای از خدمات فرهنگی، هنری، ورزشی و رفاهی رایگان یا تخفیفی سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران / فرهنگسرای امید ۶۵ سال به بالا ثبت‌نام کارت منزلت؛ به‌صورت غیرحضوری یا طبق فراخوان‌های سازمان طرح کارت منزلت از سال ۱۳۸۳؛ فرهنگسرای امید متولی صدور کارت

۹ کتابخانه‌ها عضویت و استفاده از کتابخانه‌های سازمان فرهنگی هنری سازمان فرهنگی و هنری دارندگان کارت منزلت طبق شرایط اعلامی ارائه کارت منزلت/ثبت‌نام کتابخانه مزایای کارت منزلت

۱۰ سینما و برنامه‌های هنری استفاده رایگان یا تخفیفی از برخی سینماها و برنامه‌های فرهنگی سازمان فرهنگی و هنری دارندگان کارت منزلت/سالمندان واجد شرایط ارائه کارت منزلت در مراکز مشمول مزایای کارت منزلت

۱۱ موزه‌ها بازدید رایگان از موزه‌های مشمول سازمان فرهنگی هنری سازمان فرهنگی و هنری دارندگان کارت منزلت طبق ضوابط ارائه کارت منزلت برنامه کارت منزلت

۱۲ گالری‌ها و مراکز فرهنگی استفاده از خدمات و برنامه‌های گالری‌ها و مراکز فرهنگی سازمان فرهنگی و هنری سالمندان/دارندگان کارت منزلت مراجعه به مراکز مزایای کارت منزلت

۱۳ آموزش فرهنگی استفاده از دوره‌های آموزشی فرهنگی و هنری سازمان فرهنگی و هنری دارندگان کارت منزلت طبق برنامه ثبت‌نام در مراکز فرهنگی کارت منزلت؛ گزارش خدمات فرهنگسرای امید

۱۴ برنامه‌های اختصاصی فرهنگسرای امید آموزش سلامت، پیشگیری، برنامه‌های اجتماعی و افزایش امید به زندگی فرهنگسرای امید سالمندان حضور/ثبت‌نام در برنامه‌های اعلام‌شده برنامه‌هایی مانند «حال خوب من»

۱۵ حمل‌ونقل عمومی – مترو و اتوبوس کارت بلیت منزلت با تخفیف ویژه شرکت بهره‌برداری متروی تهران و واحدهای حمل‌ونقل شهرداری ۶۵ سال به بالا و دارنده کارت منزلت مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک شهر و طی مراحل صدور/تمدید سازوکار کارت بلیت منزلت؛ گزارش شرکت بهره‌برداری مترو

۱۶ کارت بلیت منزلت تخفیف ویژه استفاده از مترو و اتوبوس شرکت بهره‌برداری متروی تهران و بخش حمل‌ونقل شهرداری ۶۵ سال به بالا کارت منزلت + مدارک هویتی؛ ثبت درخواست در دفاتر خدمات الکترونیک شهر مقررات اجرایی کارت بلیت منزلت

۱۷ مناسب‌سازی معابر اصلاح مسیرهای پیاده، رمپ، مسیرهای دسترسی، رفع موانع تردد معاونت فنی و عمرانی، معاونت حمل‌ونقل، مناطق و سایر واحدهای مرتبط سالمندان و افراد کم‌توان خدمت عمومی؛ مطالبه از منطقه/سامانه‌های شهرداری مصوبه «تهران، شهر دوستدار سالمند» و برنامه مناسب‌سازی

۱۸ مناسب‌سازی ایستگاه‌های حمل‌ونقل رمپ، مسیر دسترس‌پذیر، تجهیزات مناسب‌سازی‌شده و تسهیل تردد معاونت حمل‌ونقل و ترافیک، مترو و شرکت واحد سالمندان و افراد دارای محدودیت حرکتی استفاده مستقیم از زیرساخت برنامه شهر دوستدار سالمند

۱۹ مناسب‌سازی بوستان‌ها سرویس بهداشتی، آبخوری، مسیرهای دسترسی و امکانات مناسب سالمندان سازمان بوستان‌ها و فضای سبز + مناطق سالمندان و افراد کم‌توان استفاده عمومی برنامه مناسب‌سازی شهر دوستدار سالمند؛ گزارش شده ۲۵۰ بوستان مناسب‌سازی شده است.

۲۰ دسترس‌پذیری ساختمان‌های شهری مناسب‌سازی ساختمان‌ها و فضاهای عمومی شهرداری مناطق، معاونت فنی و عمرانی و واحدهای ذی‌ربط سالمندان و افراد دارای معلولیت خدمت عمومی برنامه «شهر دوستدار سالمند»؛ ۸۸ ساختمان در گزارش مورد اشاره قرار گرفته است.

۲۱ فضاهای اجتماعی محله‌ای فراهم کردن فضای گردهمایی، فعالیت اجتماعی و اوقات فراغت سالمندان مناطق شهرداری، معاونت اجتماعی و فرهنگی، سرای محلات سالمندان مراجعه به سرای محله ماده ۱۲ آیین‌نامه اجرایی تشکیل شورای ملی سالمندان

۲۲ مشارکت اجتماعی سالمندان استفاده از ظرفیت سالمندان در فعالیت‌های اجتماعی و محله‌ای اداره‌کل سلامت و معاونت اجتماعی و فرهنگی سالمندان عضویت در کانون‌ها و گروه‌های داوطلب مواد ۱۵ و ۱۷ آیین‌نامه اجرایی شورای ملی سالمندان

۲۳ اوقات فراغت و گردشگری اردو، بازدید، برنامه‌های تفریحی و گردشگری شهری اداره‌کل سلامت، سازمان فرهنگی هنری و مناطق سالمندان ثبت‌نام در برنامه‌های اعلامی ماده ۱۲ آیین‌نامه اجرایی شورای ملی سالمندان؛ برنامه‌های کانون‌های سالمندی

۲۴ برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی شعر، نمایش، موسیقی، گروه‌های هنری و فعالیت‌های جمعی سازمان فرهنگی هنری + اداره‌کل سلامت سالمندان کانون‌ها و مراکز فرهنگی برنامه‌های کارت منزلت و کانون‌های سالمندی

۲۵ حمایت از ایجاد مراکز روزانه سالمندان فراهم کردن فضا برای فعالیت، ورزش، آموزش و پر کردن اوقات فراغت شهرداری/مناطق با همکاری دستگاه‌های مرتبط سالمندان استفاده از مراکز ایجادشده ماده ۱۲ آیین‌نامه اجرایی شورای ملی سالمندان

۲۶ شهر دوستدار سالمند سیاست‌گذاری برای مناسب‌سازی، دسترسی، خدمات شهری و مشارکت سالمندان شهرداری تهران + شورای اسلامی شهر تهران تمام سالمندان شهر خدمت عمومی و زیرساختی مصوبه «تهران، شهر دوستدار سالمند»

۲۷ خدمات اجتماعی محله‌محور شناسایی نیازها، ارجاع و اتصال سالمندان به خدمات محلی ادارات سلامت مناطق و سرای محلات سالمندان، به‌ویژه سالمندان نیازمند مراجعه به اداره سلامت/سرای محله برنامه‌های اداره‌کل سلامت

۲۸ برنامه‌های تکریم سالمندان جشن‌ها، مناسبت‌های ملی و برنامه‌های روز جهانی سالمند سازمان فرهنگی هنری، اداره‌کل سلامت و مناطق سالمندان ثبت‌نام/دعوت/حضور در برنامه‌ها برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی شهرداری

۲۹ غربالگری و آموزش سلامت در برنامه‌های محلی برخی سنجش‌ها، آموزش و مشاوره‌های سلامت اداره‌کل سلامت و مراکز فرهنگی/سلامت سالمندان و شهروندان حضور در برنامه‌های سلامت برنامه‌های سلامت اجتماعی؛ نمونه خدمات فرهنگسرای امید شامل تست و مشاوره بوده است.

۳۰ حمایت از فعالیت‌های داوطلبانه سالمندان استفاده از سالمندان به عنوان داوطلب و کنشگر اجتماعی اداره‌کل سلامت سالمندان علاقه‌مند عضویت در گروه‌ها و کانون‌ها مأموریت مشارکت اجتماعی سالمندان و ماده ۱۵ آیین‌نامه

نکته بسیار مهم درباره «متولی»

ساختار خدمات سالمندی شهرداری تهران چندمتولی است و نباید همه خدمات را به اداره‌کل سلامت نسبت داد:

 

۱. اداره‌کل سلامت شهرداری تهران

مهم‌ترین بخش برای سلامت اجتماعی، توانمندسازی، کانون‌های سالمندی، سرای زندگی، مشارکت اجتماعی و برنامه‌های پیشگیرانه است. نمونه جدید «سرای زندگی» منطقه ۲ نیز صراحتاً با هدف توانمندسازی و ارتقای سلامت اجتماعی سالمندان راه‌اندازی شده است.

 

۲. سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران

متولی اصلی بخش بزرگی از خدمات فرهنگی، هنری، آموزشی و کارت منزلت است و فرهنگسرای امید به‌عنوان مرکز متولی کارت منزلت معرفی شده است.

 

۳. معاونت حمل‌ونقل و ترافیک / شرکت بهره‌برداری متروی تهران

مسئول بخش مهمی از کارت بلیت منزلت و تسهیلات حمل‌ونقل عمومی است. در آخرین اطلاعاتی که پیدا کردم، استفاده از کارت بلیت منزلت برای افراد ۶۵ سال به بالا با کارت منزلت شهرداری امکان‌پذیر است.

 

۴. سازمان ورزش شهرداری تهران

مسئول برنامه‌های ورزش سالمندان، نشاط سالمندی و رویدادهای ورزشی است.

 

۵. مناطق ۲۲گانه و سرای محلات

بخش قابل توجهی از خدمات در سطح محله و منطقه اجرا می‌شود؛ بنابراین سالمند برای دریافت بسیاری از خدمات الزاماً نباید به ستاد شهرداری تهران مراجعه کند.

—

مستند قانونی اصلی

مهم‌ترین مستند بالادستی که در بررسی منابع رسمی دبیرخانه شورای ملی سالمندان به آن رسیدم، آیین‌نامه اجرایی قانون تشکیل شورای ملی سالمندان است.

این آیین‌نامه، سالمند را فرد ۶۰ سال و بالاتر تعریف می‌کند. در ماده ۱۲ نیز شهرداری‌ها، سازمان‌ها و کانون‌های بازنشستگی مکلف شده‌اند برای ایجاد تشکل‌های مردمی و مراکز روزانه سالمندان، حمایت مالی و فضای فیزیکی مناسب برای اوقات فراغت، ورزش، گردش، مطالعه و فعالیت‌های سالمندان فراهم کنند.

همچنین ماده ۱۵ شهرداری‌ها را مکلف می‌کند با جلب مشارکت سالمندان و استفاده از نظرات آنان، برای ایجاد ساختار مطلوب در فضاهای مختلف شهری اقدام کنند. این ماده، یکی از پایه‌های مهم حقوقی مفهوم «شهر دوستدار سالمند» در سطح مدیریت شهری است.

 

برخی خدمات اختصاصی شهرداری تهران = ۶۵ سال و بالاتر

به‌خصوص کارت منزلت و کارت بلیت منزلت در منابع موجود برای افراد ۶۵ سال به بالا اعلام شده‌اند.

از طرف دیگر، «سرای زندگی» در گزارش‌های جدید شهرداری، افراد ۶۰ سال به بالا را مخاطب قرار داده است.

—

 

جمع‌بندی مدیریتی

اگر بخواهیم خدمات شهرداری تهران را برای یک نقشه نهادی خدمات سالمندی دسته‌بندی کنیم، ساختار پیشنهادی این است:

 

شهرداری تهران

 

↳ اداره‌کل سلامت

سلامت اجتماعی ← کانون سالمندان ← سرای زندگی ← توانمندسازی ← پیشگیری ← مشارکت اجتماعی

 

↳ سازمان فرهنگی و هنری

کارت منزلت ← فرهنگسرای امید ← کتابخانه ← سینما ← موزه ← آموزش ← برنامه‌های فرهنگی

 

↳ معاونت حمل‌ونقل و ترافیک / مترو

کارت بلیت منزلت ← مترو ← اتوبوس ← دسترس‌پذیری حمل‌ونقل

 

↳ سازمان ورزش

ورزش سالمندان ← نشاط سالمندی ← مسابقات ← فعالیت بدنی

 

↳ معاونت‌های فنی، عمرانی و خدمات شهری / مناطق

مناسب‌سازی معابر ← بوستان‌ها ← ساختمان‌های عمومی ← دسترس‌پذیری شهری

 

↳ مناطق ۲۲گانه و سرای محلات

ارائه بخش قابل توجهی از خدمات در نزدیک‌ترین سطح به محل زندگی سالمند.

 

این تفکیک با رویکرد «شهر دوستدار سالمند» نیز همخوان است؛ در گزارش عملکرد موجود، از مناسب‌سازی ۸۸ ساختمان، ۲۵۰ بوستان و ۸۰۰ کیلومتر معبر برای سالمندان و افراد دارای معلولیت گزارش شده است.

تذکر: برای استفاده در سند رسمی، بهتر است «مستند قانونی» و «برنامه اجرایی» را جداگانه ثبت کنیم؛ چون همه موارد جدول بالا الزاماً «حق قانونی قابل مطالبه» نیستند و بخشی از آنها برنامه‌های اجرایی یا خدمات وابسته به بودجه و مصوبات سالانه شهرداری هستند.

 

 

جهت بازگشت اینجا کلیک کنید