دکتر سید جواد حسینی

حسینی: بازسازی انسجام اجتماعی از محلات آغاز می‌شود

دبیر شورای ملی سالمندان کشور با تأکید بر ضرورت افزایش حساسیت اجتماعی نسبت به پدیده سالمندی گفت: اگر بناست آگاهی عمومی ایجاد و گفت‌وگو در این حوزه شکل بگیرد، ابتدا باید سالمندی به یک دغدغه اجتماعی تبدیل شود؛ در غیر این صورت به بن‌بست می‌رسیم.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور، دکتر سیدجواد حسینی، معاون وزیر و رئیس سازمان بهزیستی کشور، در دومین روز از نشست تخصصی کارشناسان دبیرخانه شورای ملی سالمندان که به میزبانی استان خراسان رضوی برگزار شد، با بیان اینکه حداقل‌های لازم برای مواجهه با سالمندی در کشور هنوز فراهم نشده است، افزود: «پیش از هر اقدام اجرایی، باید زیرساخت‌ها اصلاح شوند. سالمندی امروز دیگر مسئله‌ای حاشیه‌ای نیست، بلکه موضوعی است که اعتبار اجتماعی کشور و حتی جایگاه منطقه‌ای ما را تحت تأثیر قرار می‌دهد.»

وی سالمندان، به‌ویژه در سطح محلات را «ستون خیمه انسجام اجتماعی» دانست و تصریح کرد: «کاهش منزلت سالمندی به معنای تضعیف پیوندهای اجتماعی است. اگر امروز حال همسایه برای ما اهمیتی ندارد و گفت‌وگوهای محلی کمرنگ شده است، این نشانه فروپاشی آرام سرمایه اجتماعی است. بازسازی انسجام اجتماعی باید از پایین و از دل محلات آغاز شود.»

رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به ابعاد روان‌شناختی سالمندی اظهار داشت: «اگرچه نیاز به توجه در کودکی بیشترین شدت را دارد، اما در میانسالی و سالمندی نیز این نیاز دوباره اوج می‌گیرد. سالمند در صورت افت حرکتی یا شناختی، ابتدا کنترل و سپس استقلال خود را از دست می‌دهد و بدون حمایت اجتماعی، این روند به انزوا و فرسودگی منجر می‌شود.»

او تأکید کرد: «مفهوم *دست‌های مهربانی* یک شعار نیست، بلکه ضرورتی اجتماعی برای ایجاد اتصال و هم‌بستگی در محلات است.»

حسینی با تأکید بر رویکرد توانمندسازی گفت: «من به توانمندی سالمندان ایرانی اعتقاد دارم، نه صرفاً حمایت‌های حداقلی. باید سالمند را از جایگاه دریافت‌کننده منفعل خدمات خارج کرده و به کنشگر اجتماعی تبدیل کنیم.»

وی با تشریح وضعیت جمعیتی کشور گفت: «سالمندی در ایران به‌صورت فشرده و شتابان در حال وقوع است. در سال ۱۳۹۵ حدود ۱۲ درصد جمعیت کشور سالمند بودند، اما برآوردها نشان می‌دهد تا حوالی سال ۱۴۳۰ بیش از ۳۱ درصد جمعیت ایران سالمند خواهد بود؛ سرعتی که بسیاری از کشورها در چند دهه طولانی تجربه کرده‌اند.»

دبیر شورای ملی سالمندان کشور افزود: «بخش بزرگی از سالمندان امروز، مسیر سالمندی خود را در شرایط رفاه طی نکرده‌اند. فقر، بیماری‌های مزمن، ناامنی شغلی، بیمه ناکامل، مسکن نامناسب و درآمد ناکافی از جمله چالش‌های جدی آنان است. بیش از ۲۰ درصد سالمندان با یک یا دو بیماری مزمن زندگی می‌کنند، بیش از ۳۰ درصد در فقر قرار دارند و بسیاری تا سنین بالا ناچار به کار هستند؛ با این حال، بزرگ‌ترین آسیب، احساس تنهایی و طردشدگی اجتماعی است.»

وی در پایان از اجرای دو اقدام مشخص خبر داد و گفت: «نخستین اقدام، شناسایی زنان سالمند تنها بوده است. در ۱۸ استان کشور پیمایش انجام دادیم و ۵۱ هزار زن سالمند تنها شناسایی شدند. از ابتدای سال ۱۴۰۳، این گروه تحت پوشش برنامه‌های آموزشی و توانمندسازانه قرار گرفته‌اند تا از مسیر آموزش، مهارت‌آموزی و شبکه‌سازی اجتماعی، به زندگی فعال‌تر و مستقل‌تری بازگردند.»