ایران تا سال ۱۴۱۰ وارد مرحله منفی سود جمعیتی می‌شود

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور – رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور با هشدار نسبت به تغییرات سریع ساختار جمعیتی ایران گفت: در صورت تداوم روند فعلی کاهش نرخ باروری، کشور تا سال ۱۴۱۰ وارد منطقه «منفی سود جمعیتی» خواهد شد؛ وضعیتی که پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و رفاهی گسترده‌ای به‌دنبال دارد.

دکتر مجید فولادیان در تشریح وضعیت جمعیتی کشور اظهار کرد: ایران طی دهه‌های گذشته از یک جامعه جوان به‌سرعت در حال حرکت به سمت سالمندی است و این گذار جمعیتی، بدون آمادگی زیرساخت‌ها و سیاست‌های اجتماعی، می‌تواند به یک چالش ملی تبدیل شود.

وی با اشاره به کاهش مستمر نرخ باروری افزود: نرخ باروری در کشور به کمتر از سطح جانشینی رسیده و این موضوع در کنار افزایش امید به زندگی، موجب افزایش سهم جمعیت سالمند و کاهش جمعیت در سنین فعالیت اقتصادی شده است. به گفته وی، اگر این روند اصلاح نشود، پنجره جمعیتی ایران در سال‌های پیش‌رو بسته خواهد شد.

کاهش جمعیت فعال و افزایش فشارهای اقتصادی

رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور با بیان اینکه ورود به منطقه منفی سود جمعیتی به معنای کاهش نسبت جمعیت فعال به جمعیت وابسته است، تصریح کرد: در چنین شرایطی، فشار مضاعفی بر نظام‌های بازنشستگی، بیمه‌های اجتماعی، خدمات درمانی و همچنین بر خانواده‌ها وارد می‌شود.

دکتر فولادیان تأکید کرد: «ساختار فعلی نظام‌های رفاهی و حمایتی کشور، متناسب با جمعیت جوان طراحی شده و پاسخگوی نیازهای جامعه سالمند آینده نخواهد بود؛ بنابراین، بی‌توجهی به این مسئله می‌تواند به افزایش نابرابری‌ها و آسیب‌های اجتماعی منجر شود.»

آیا کشور برای سالمند شدن آماده است؟

وی با طرح این پرسش که «آیا کشور برای پیر شدن آماده است؟» گفت: پاسخ صریح این است که هنوز آمادگی کافی وجود ندارد. برنامه‌ریزی‌های کلان در حوزه مسکن، حمل‌ونقل، اشتغال، سلامت و خدمات اجتماعی باید با نگاه سالمندمحور بازطراحی شود.

رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور ادامه داد: توسعه خدمات مراقبت بلندمدت، حمایت از مراقبان خانوادگی، ایجاد محیط‌های دوستدار سالمند و اصلاح نظام بازنشستگی از جمله اقداماتی است که باید هرچه سریع‌تر در دستور کار قرار گیرد.

سالمندی؛ تهدید یا فرصت؟

دکتر فولادیان با تأکید بر اینکه سالمندی جمعیت لزوماً به معنای بحران نیست، خاطرنشان کرد: اگر از امروز برای آن برنامه‌ریزی شود، سالمندی می‌تواند به فرصتی برای استفاده از تجربه، دانش و سرمایه اجتماعی سالمندان تبدیل شود.

وی افزود: «مشارکت اجتماعی و اقتصادی سالمندان، اشتغال انعطاف‌پذیر، آموزش مادام‌العمر و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین می‌تواند بخشی از آثار منفی این تحول جمعیتی را کاهش دهد.»

رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور در پایان تأکید کرد: تغییر ساختار جمعیت یک واقعیت قطعی است و آینده جمعیتی کشور به تصمیم‌ها و سیاست‌های امروز بستگی دارد. مواجهه هوشمندانه با پدیده سالمندی، نیازمند عزم ملی، هماهنگی دستگاه‌ها و نگاه بلندمدت در سیاست‌گذاری است.