وبینار ملی «خدمات‌رسانی به سالمندان در شرایط بحرانی» برگزار شد

به گزارش دبیرخانه شورای ملی سالمندان، این نشست تخصصی با همکاری سازمان نظام پرستاری کشور، دبیرخانه شورای ملی سالمندان و با حمایت انجمن علمی سلامت جامعه سالمندی برگزار شد و بیش از ۵۰۰ شرکت‌کننده از استان‌های مختلف در آن حضور یافتند.

تأکید بر نقش سالمندان در جامعه و لزوم حمایت هدفمند در بحران‌ها

در این رویداد، دکتر احمد نجاتیان، رئیس کل سازمان نظام پرستاری، ضمن قدردانی از تلاش‌های کادر درمان در شرایط بحرانی اخیر، گفت: «ایران کشوری بحران‌خیز است و در مواجهه با مخاطراتی چون زلزله، سیل، جنگ و پاندمی‌ها، گروه‌های آسیب‌پذیر به‌ویژه سالمندان نیازمند توجه ویژه هستند.»

وی با اشاره به جنگ اخیر و رشادت‌های نیروهای نظامی و کادر درمان، بر لزوم آمادگی ساختاری و روانی پرستاران در مراکز نگهداری سالمندان تأکید کرد و افزود: «سالمندان علاوه بر نیاز به مراقبت، با انتقال تجربه و آرامش، می‌توانند در ارتقای سلامت روان خانواده‌ها و جامعه نقش‌آفرینی کنند.»

دکتر نجاتیان همچنین از آمادگی سازمان نظام پرستاری برای تدوین و انتشار راهنماهای آموزشی در حوزه خدمات‌رسانی به سالمندان در بحران‌ها خبر داد.

برنامه‌ریزی برای افزایش تاب‌آوری نظام سلامت

در ادامه نشست(وبینار)، کارشناسان با اشاره به روند فزاینده جمعیت سالمندان در کشور، بر لزوم بازنگری در سیاست‌ها و وظایف کارکنان حوزه سلامت در مواجهه با شرایط اضطراری تأکید کردند. مشکلاتی نظیر ناتوانی سالمندان در تصمیم‌گیری سریع، دشواری در خروج از موقعیت‌های خطرناک، و آسیب‌پذیری روانی در زمان بحران از جمله چالش‌های مطرح‌شده بود.

سالمندان، بیشترین آسیب‌پذیران در بحران‌ها

در ادامه نشست(وبینار)، دکتر مژگان رضازاده، رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور، با اشاره به تجارب اخیر از جمله جنگ ۱۲ روزه، گفت: «در هنگام بلایا و سوانح، سالمندان یکی از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها هستند. تغییر در محیط زندگی، اختلال در مصرف دارو، کاهش تحرک، قطع ارتباط با خانواده و از دست رفتن منزلت اجتماعی از جمله عواملی هستند که فشار روانی و جسمی زیادی بر آنان وارد می‌کند.»

وی افزود: «سالمندان در بحران‌ها باید دیده شوند، شنیده شوند و به شکل برابر به خدمات حمایتی و درمانی دسترسی داشته باشند. نباید تنها آن‌ها را به‌عنوان افراد نیازمند نگاه کرد؛ بلکه باید نقش آن‌ها را در مشارکت و حمایت از دیگران به رسمیت شناخت.»

دکتر رضازاده با تأکید بر لزوم آموزش‌های روانی و جسمی برای سالمندان، مراقبین و متخصصان سلامت، گفت: «آموزش‌هایی مانند کمک‌های اولیه روانی، خودمراقبتی، مهارت در تخلیه اضطراری و شناخت علائم اضطراب و شوک، می‌تواند در حفظ جان و سلامت سالمندان بسیار مؤثر باشد.»

تأکید بر آموزش و آمادگی روانی جامعه

در ادامه، دکتر سعیدی‌مهر با اشاره به نقش مهم آموزش‌های آمادگی روانی در کاهش آسیب‌های بحران، گفت: «آمار جهانی نشان می‌دهد که کادر آموزش‌دیده سلامت روان تا ۶۰ درصد عملکرد بهتری در مدیریت بحران دارند.

این موضوع در مورد سالمندان نیز صدق می‌کند. اگر سالمندان آموزش ببینند که چگونه در شرایط بحرانی مدارک خود را حفظ کنند، تنفس عمیق انجام دهند و با مراکز حمایتی ارتباط بگیرند، تاب‌آوری جامعه به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد.»

وی افزود: «آموزش صرفاً انتقال اطلاعات نیست، بلکه آماده‌سازی افراد برای عملکرد مؤثر در شرایط واقعی بحران است. این مسئولیت بر عهده ماست تا از هم‌اکنون، با برنامه‌ریزی منسجم، آموزش‌ها را برای متخصصان، مراقبین و خود سالمندان گسترش دهیم.»

در این وبینار، دکتر سعیدی‌مهر با اشاره به افزایش چشمگیر جمعیت سالمندی در کشور و شدت گرفتن بحران‌های محیطی، اقتصادی و ژئوپلیتیک، گفت: «مدیریت بحران برای سالمندان نه یک هزینه، بلکه یک سرمایه‌گذاری مهم و راهبردی است. باید از امروز برای فردای سالمندان آماده شویم.»

وی افزود: «بزرگ‌ترین اشتباه این است که سالمندان را فقط به عنوان افراد آسیب‌پذیر ببینیم؛ در حالی‌که آن‌ها می‌توانند نقش حمایتی، راهبردی و مشارکتی در بحران‌ها ایفا کنند.»

بررسی مشکلات موجود در ساختارهای امدادی کشور

همچنین دکتر دادگر با بررسی مشکلات موجود در ساختارهای امدادی کشور، یادآور شد: «متأسفانه در بسیاری از مواقع تنها وارد مرحله امداد و نجات می‌شویم، در حالی‌که پنج مرحله‌ی دیگر از جمله پیشگیری، کاهش خطر، و آمادگی، مغفول مانده‌اند.»

در بخش پایانی نشست، مسئولان و کارشناسان با یادآوری زلزله‌ها، سیل‌ها، جنگ اخیر و تهدیدات زیست‌محیطی، خواستار همکاری همه‌جانبه نهادهایی همچون هلال‌احمر، وزارت بهداشت، سازمان‌های بازنشستگی، و NGOها برای تدوین برنامه‌های جامع حمایت از سالمندان در بحران‌ها شدند.

این نشست با هدف ارتقای سواد مدیریت بحران در حوزه سالمندی برگزار شد و بر نیاز فوری به تدوین سناریوهای مقابله، آموزش تخصصی، و شناسایی سالمندان آسیب‌پذیر پیش از وقوع حوادث، تأکید ویژه داشت.