مشاور وزیر بهداشت

فرد سالمند باید سالم پیر شود

مشاور وزیر بهداشت در امور توانبخشی، گفت: باید به سالمندان در آغاز سالمندی رسیدگی کنیم که سالم پیر شوند و همزمان رویکردهای پیشگیرانه را نیز انجام دهیم.

مشاور وزیر بهداشت در امور توانبخشی، گفت: باید به سالمندان در آغاز سالمندی رسیدگی کنیم که سالم پیر شوند و همزمان رویکردهای پیشگیرانه را نیز انجام دهیم.

دکتر محمدتقی جغتایی، مشاور وزیر بهداشت در امور توانبخشی و استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران، ، درخصوص سند سالمندی، گفت: چند سال قبل، زمانی که بحث سند سالمندی به میان آمد، از اولین افرادی بودم که سازمان مدیریت تصمیم گرفت، با کمک آنها کاری منسجم برای سالمندان انجام دهد.

 دکتر جغتایی گفت: معتقدم سندی که تهیه شده، سندی جامع است، از این لحاظ ‌که تمام نیازهای سالمندان را پیش‌ بینی و نقش تمام دستگاه‌ها را طراحی کرده است، بخصوص اینکه ذیل سند سند تصویب ‌‌شده در حضور آقای رییس جمهور دو کارگروه اصلی مشتمل بر کارگروه سلامت سالمندان و کارگروه رفاه و امور اجتماعی سالمندان درنظر گرفته شده است، جایگاه کارگروه سلامت سالمندان در وزارت بهداشت و کارگروه امور رفاهی و اجتماعی در سازمان بهزیستی و وزارت رفاه و تأمین اجتماعی است. جان کلام اینکه اسناد بالادستی ساختاری قوی داشته و قوانین و دستورالعمل‌ ها، آماده است و اکنون زمانی است که این اقدامات اجرایی شود.

 مشاور وزیر بهداشت در امور توانبخشی ادامه داد: در حوزه‌ سلامت سالمندان که در حیطه وزارت بهداشت است، باید دو مقوله را دنبال کنیم که البته این کار از عهده وزارت بهداشت به‌ تنهایی، برنمی آید؛ بلکه در کارگروهی که در وزارت بهداشت تشکیل شده، دیگر دستگاه ‌ها نیز در آن نقش دارند. 

 وی ادامه داد: آن دو مقوله یکی، به مبحث درمان اختصاص دارد و دیگری تغذیه. 

 دکتر جغتایی درخصوص حوزه درمان سالمندی، عنوان کرد: به هر حال سن که بالا می‌رود مردم به خدمات درمانی بیشتری نیاز دارند. البته رویکرد باید رویکرد پیشگیرانه باشد؛ جمله‌ ای که من همیشه از آن استفاده می‌ کنم، این است که «سالمند پیر بشود، اما سالم پیر شود.» و شاید این اصلی ‌ترین کاری است که باید انجام داد، یعنی ضمن اینکه به سالمندان می‌پردازیم باید به میانسال هم بپردازیم. همچنین به سالمندان در آغاز سالمندی رسیدگی کنیم که سالم پیر شوند و همزمان رویکردهای پیشگیرانه را نیز انجام دهیم.

 وی گفت: در مورد رویکردهای پیشگیرانه، اقداماتی که باید برای سالمند انجام شود، یک بخش عبارت است از physical activity، که در این بخش باید عمدتاً آموزش ببینند و تشویق و ترغیب شوند که تحرکشان را افزایش دهند و فعالیت ‌های بدنی و ورزشی را به هر شکلی که لازم است، انجام دهند که این موضوع نقش اساسی در پیشگیری از بسیاری از بیماری‌ های زمینه ‌ای و سالمندی، مانند فشار خون، دیابت و اختلالات عصبی دارد.

 مشاور وزیر بهداشت در امور توانبخشی در ادامه بیان کرد: دومین نکته‌ ای که باید به آن توجه داشت، تغذیه سالمندان از میانسالی تا سالمندی است، که نقش بسیار مهمی در سلامت آنها دارد. 

 وی گفت: سومین نکته که باز هم اهمیت دارد، Brain Helth یا همان سلامت مغز است. در سنین بالا چند مساله اساسی وجود دارد، یکی ازدست دادن تعادل و افتادن است که برای سالمندان به تعدد اتفاق می‌افتد، این می تواند به دلیل نداشتن مهارت‌ های فیزیکی که از  کارکردهای مغز است، مربوط باشد.

 دکتر جغتایی خاطر نشان کرد: دومین نکته به اختلالات حافظه بازمی‌گردد و منجر به demance و نهایت آلزایمر می‌شود که ممکن است درجاتی داشته باشد. درواقع، سلامت مغز یک اولویت بسیار مهم است، یعنی این‌که که ما بتوانیم توانایی‌های شناختی افراد میانسال و سالمند را، مانند توجه، حافظه، تمرکز و حل مسئله تقویت کنیم. این‌ها نیاز به هزینه زیادی نیز ندارد و تنها به آموزش نیاز دارد. 

 جای خالی مراقبت های توانبخشی

 وی با بیان اینکه در حوزه سلامت مهم ‌ترین رکن بهداشت، پیشگیری است، گفت: برای ایجاد سیستم بهداشت قوی، باید از نظام شبکه استفاده کنیم که خوشبختانه برنامه ‌هایی هم برای این کار نوشته شده است، برای ارائه خدمات درمانی نیز  امکانات خوبی در کشور فراهم شده است؛ اما آنچه کمتر به آن پرداخته شده، مراقبت‌ های توانبخشی است که جای آن بسیار خالی است.

 وی ادامه داد: با وجود تمامی اقدامات پیشگیرانه، ممکن است افرادی نیاز به توانبخشی داشته باشند؛ به دلیل سالمند شدن جمعیت و نیاز سالمندان به خدمات توانبخشی، این خدمات در دنیا در حال گسترش است، که برای این کار هم  برنامه‌ هایی در وزارتخانه در حال تدوین است؛ از جمله برنامه ملیdemance  که از دو سال قبل آغاز شده و امیدواریم که در ماه‌های آینده، درخصوص آن، به جمع‌بندی برسیم. این برنامه همه جنبه ‌ها را، اعم از کارکردهای پیشگیرانه، مداخلات درمانی و بخصوص مداخلات توانبخشی و شناختی، در بر دارد تا از بروز اختلال پیشگیری کند و چنانچه کسی هم اختلال پیدا ‌کند، باید بتوانیم مداخلات توانبخشی را انجام بدهیم.

 وی گفت: اجرای بخشی از این برنامه نیز باید به تدریج، توسط بخش غیردولتی انجام شود، که در حال حاضر با ستاد علوم شناختی نیز درحال همکاری هستیم. بخشی هم باید در بیمارستان‌ ها و مراکز دولتی انجام گیرد که در حال انجام است.

 مشاور وزیر بهداشت در امور توانبخشی اظهار کرد: در حوزه سالمندی، اقداماتی که مربوط به وزارت بهداشت است، پیگیری شده است؛ اما، بخش‌ هایی از سند که بسیار مهم بوده و شامل ابعاد اجتماعی و رفاهی سالمندان است، در حوزه وظایف وزارت رفاه و تأمین اجتماعی است./

منبع: دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور