تأکید دکتر مژگان رضازاده بر حفظ کرامت و امنیت سالمندان دارای معلولیت در روز جهانی معلولان

۱۲ آذر، مصادف با ۳ دسامبر، روز جهانی معلولان، یادآور مسئولیتی است فراتر از یک مناسبت تقویمی؛ مسئولیتی برای بازاندیشی عمیق در سیاست‌ها، نگرش‌ها و شیوه‌های عمل در حوزه عدالت اجتماعی و حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر.

در این میان، سالمندان دارای معلولیت به‌عنوان یکی از در معرض‌ترین و در عین حال کم‌دیده‌ترین گروه‌های اجتماعی، در تقاطع دو وضعیت آسیب‌پذیر قرار دارند: سالمندی و معلولیت. این دوگانه، در صورت نبود حمایت نهادی هدفمند، به افزایش خطر انزوا، فقر پنهان، محرومیت از خدمات ضروری، و بروز انواع سوء‌رفتارهای روانی، عاطفی و اقتصادی منجر می‌شود؛ آسیب‌هایی خاموش که اغلب از دید نظام‌های نظارتی پنهان می‌مانند.

تجربه‌های میدانی و شواهد اجتماعی نشان می‌دهد سالمندان دارای معلولیت بیش از سایر گروه‌ها در معرض بی‌توجهی، بهره‌کشی، سهل‌انگاری در مراقبت، و گاه خشونت‌های پنهان قرار دارند. صیانت از امنیت جسمی، روانی و اجتماعی این قشر، نه یک اقدام حمایتی صرف، بلکه یک ضرورت حقوقی و اخلاقی است که باید در نظام سیاست‌گذاری اجتماعی کشور نهادینه شود.

بر اساس قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت، تمامی دستگاه‌های اجرایی کشور موظف‌اند ضمن تضمین دسترسی عادلانه افراد دارای معلولیت از جمله سالمندان به خدمات سلامت، توانبخشی، حمایت اجتماعی، مسکن و اشتغال متناسب، از هرگونه تبعیض، طرد اجتماعی و تضییع حقوق این گروه جلوگیری نمایند و زمینه مشارکت فعال آنان را در زندگی اجتماعی فراهم سازند.

ما باور داریم سالمندان دارای معلولیت صرفاً دریافت‌کنندگان خدمات نیستند، بلکه حاملان تجربه، حافظان سرمایه‌های انسانی و الگوهای مقاومت و تاب‌آوری اجتماعی‌اند. تغییر نگاه به این گروه، از رویکرد ترحم‌آمیز به رویکرد حقوق‌محور و کرامت‌محور، نخستین گام در اصلاح ساختارهای حمایتی کشور است.

در پایان تأکید می‌شود:

امید است این مناسبت، به تقویت رویکرد حقوق‌محور در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های حوزه سالمندی و معلولیت و ارتقای نظام جامع حمایت اجتماعی از این گروه منجر شود.