مرکز تحقیقات سالمندی

کاهش آمار سالمندآزاری در سایه شناخت انواع آن

یک سالمندشناس اجتماعی نیز توضیح می‌دهد: با بالا رفتن سن، تغییرات فیزیولوژیک و آناتومی در بدن رخ می‌دهد و افراد بالطبع فعالیت‌های اجتماعی کمتری خواهند داشت، از سوی دیگر سالمندان به مرور زمان از فرزندان خود نیز دورتر می‌شوند، این موارد در نهایت سبب آسیب پذیر شدن آنها می‌شود.

یک سالمندشناس اجتماعی نیز توضیح می‌دهد: با بالا رفتن سن، تغییرات فیزیولوژیک و آناتومی در بدن رخ می‌دهد و افراد بالطبع فعالیت‌های اجتماعی کمتری خواهند داشت، از سوی دیگر سالمندان به مرور زمان از فرزندان خود نیز دورتر می‌شوند، این موارد در نهایت سبب آسیب پذیر شدن آنها می‌شود.

نسیبه زنجری با بیان اینکه پیشگیری از سالمندآزاری جزو حقوق انسانی و مسأله‌ای بهداشتی در حیطه خشونت است، می‌گوید: سالمندآزاری می‌تواند به صورت غیرمستقیم آمار مرگ و میر را در جوامع گسترش دهد. از نگاه سازمان بهداشت جهانی، سالمندآزاری، رخ دادن اقدامی واحد و تکرار شونده یا عدم انجام اقدامی لازم در رابطه‌ای بر اساس اعتماد است که سبب آسیب یا اندوه سالمند می‌شود.

این عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات سالمندی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی در ادامه می‌افزاید: خانواده‌ها بویژه فرزندان باید بدانند که سالمندآزاری انواع مختلفی دارد و با آگاهی‌رسانی در این خصوص می‌توان آمار سالمندآزاری را کاهش داد.

به گفته او، سالمندآزاری عاطفی از جمله انواع این خشونت است که شامل تمسخر، فریاد زدن یا گرفتن قدرت تصمیم‌گیری از او است. نشانه‌های این نوع خشونت، ترس، عصبی شدن، بی‌میلی به فعالیت و زندگی روزمره است. نوع دیگری از آزار به سالمندان، آزارمالی است مانند جعل امضا یا گرفتن کارت بانکی یا برداشتن اشیای گرانقیمت. نشانه‌های این نوع آزار هم، خالی شدن حساب بانکی فرد یا گم شدن وسایل او است.

زنجری در ادامه آزارجسمی سالمندان را از انواع دیگر خشونت خانگی نامیده و درباره آن توضیح می‌دهد: آزار جسمی شامل کتک زدن، هل دادن و جلوگیری از درمان‌های پزشکی است. نشانه‌های آن هم کبودی و جراحت است. آزار اجتماعی، نوع دیگری از خشونت است که شاید کمتر به آن توجه شود و شامل این است که سالمند را از خانواده و دوستان جدا کنند یا از فعالیت وی بیرون از خانه جلوگیری به عمل آید. مددکاران یا افرادی که با سالمند در ارتباط هستند در صورتی که متوجه حضور پیدا نکردن وی در محیط‌های بیرون شوند، حتماً باید موضوع را پیگیری کنند.

به گفته این سالمندشناس آزار جنسی از انواع دیگر خشونت خانگی است که متوجه سالمندان می‌شود و به رخ دادن تماس نامناسب جنسی گفته می‌شود. پزشکان چنانچه جراحتی را در معاینات ببینند، باید نسبت به آن حساس شوند. غفلت کردن هم، نوعی سالمندآزاری است و می‌تواند به صورت آگاهانه یا ناآگاهانه اتفاق بیفتد و سبب آسیب رساندن به سالمند شود.

برخی به صورت ناخودآگاه مسبب این خشونت هستند، به عنوان مثال، سو تغذیه، نداشتن عینک یا سمعک مناسب یا حتی لباس‌های مناسب می‌تواند سبب بروز پدیده غفلت و آزاررسانی به سالمندان شود، در این خصوص مددکاران، پزشکان و خانواده‌ها باید به نشانه‌های این نوع از خشونت نیز توجه کرده و در صورت نیاز، اقدام لازم داشته باشند.

وی به افرادی که متوجه نوعی از خشونت به سالمند می‌شوند، توصیه می‌کند با شماره تلفن «۱۲۳» تماس گرفته و اورژانس اجتماعی را در جریان قرار دهند تا در اسرع وقت به فرد آسیب دیده کمک شود. ضمناً پزشکان می‌توانند با استفاده از ابزارهای «EASI» (Elder abse suspicion index) که تستی روانشناسی و ویژه غربالگری است، سالمندآزاری‌ها را به راحتی تشخیص داده و شناسایی کنند.

عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات سالمندی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی با بیان اینکه شیوع سالمندآزاری در کشور ۵۶ درصد اعلام شده، می‌افزاید: ۳۱ درصد آزار عاطفی داشتیم که به نسبت از سایر آزارها رقم بالاتری داشت و ۱۳ درصد هم جسمانی بوده، رقم خشونت سالمندی در امریکا ۴ تا ۱۰ درصد، روسیه ۲۹ درصد، چین ۳۶ درصد و آلمان ۹ درصد است.

منبع: ایسنا