مرکز تحقیقات سالمندی

لزوم اصلاح نگرش منفی جامعه نسبت به سالمند و سالمندی

برای تحقق این مساله در جامعه باید برنامه‌ریزی و بسترسازی شده و با ایجاد نگرش مثبت در جامعه نسبت به دوران سالمندی، فضا را برای ورود به سایر بخش‌های حمایتی سالمندان مهیا کرد.

برای تحقق این مساله در جامعه باید برنامه‌ریزی و بسترسازی شده و با ایجاد نگرش مثبت در جامعه نسبت به دوران سالمندی، فضا را برای ورود به سایر بخش‌های حمایتی سالمندان مهیا کرد.

دکتر یداله ابوالفتحی ممتاز، با اشاره به طرح‌های تحقیقاتی صورت گرفته درباره سالمندی، ‌اظهار کرد: بر اساس تحقیقات صورت گرفته، کشورهای موفق در حوزه سالمندی، ابتدا نسبت به اصلاح نگرش‌های جامعه در زمینه سالمندی اقدام کرده‌اند.

وی با اشاره به ضرورت بسترسازی در جامعه جهت اصلاح نگرش‌ها نسبت به سالمندی، تصریح کرد: تا زمانیکه نگرش جامعه‌ای نسبت به ارایه خدمت به سالمندان، اتلاف هزینه و نیرو باشد، هیچ‌وقت نمی‌توان به اهداف ترسیم شده دست یافت.

وی با بیان اینکه برای ایجاد نگرش مثبت در خانواده‌ها، مسئولین و کارکنان نسبت به سالمندی باید برنامه‌ریزی داشته باشیم، تصریح کرد: نگرش مثبت مسئولین نسبت به سالمندی و سالمندان منجر به هزینه بیشتر برای ارتقای کیفیت زندگی سالمندان؛‌ نگرش مثبت کارکنان باعث ارتقای کیفیت ارایه خدمت و نگرش مثبت خانواده‌ها باعث اصلاح رویه و نوع برخورد با سالمندان می‌شود.

وی بااشاره به مطالعه صورت گرفته در مرکز تحقیقات سالمندی تحت عنوان “نگرش جامعه و کارکنان حوزه سالمندی نسبت به سالمندی و سالمندان” اظهار کرد: جامعه هدف در این مطالعه دانشجویان و کارکنان در تعامل و ارتباط با سالمندان بود که از بین دانشجویان چند دانشگاه علوم پزشکی و کارکنان حیطه سلامت و بهورزان انتخاب شده بودند.

وی با بیان اینکه بر اساس نتایج این مطالعه،‌ نگرش افراد نسبت به سالمندی مثبت نبود،‌ عنوان کرد: متاسفانه حتی کارشناس مسئولان ارایه خدمت به سالمندان نیز نگرش به نسبت پایینی نسبت به سالمندی و سالمندان داشتند و متاسفانه با این سطح نگرش نمی‌توانند خدمات باکیفیت و مناسبی ارایه کنند.

وی ادامه داد: اگرچه افراد در دوره سالمندی با برخی مشکلات روبرو هستند، با این حال سالمند دوران پر فراز و نشیبی را پشت سر گذاشته و با کوله باری از موفقیت و تجربه وارد دوران سالمندی شده، بنابراین نگرش جامعه نسبت به سالمند باید به عنوان فردی صاحب خرد و تجربه بوده که اگرچه ممکن است از لحاظ جسمی کمی ناتوان باشد اما از ویژگی‌های مثبت بیشماری برخوردار است.

ممتاز با بیان اینکه نگرش مثبت افراد ارایه کننده خدمت به سالمندی در کیفیت ارایه خدمت تاثیرگذار است، گفت: متاسفانه جامعه ما کلا یک جامعه جوان پسند بوده و در این راستا برخی واژه‌ها بیانگر همین مساله است، به عنوان نمونه در تمامی سطوح جامعه واژه جوان بیانگر سلامتی، انرژی و توانمندی و در مقابل واژه سالمند معادل ناتوانی و بیماریست، در حالیکه این‌گونه نیست.

این عضو هیات علمی دانشگاه افزود: مساله بعدی کلیشه‌های منفی موجود در جامعه، کتب درسی، رسانه‌ها و غیره در مورد سالمندان است. به عنوان نمونه در کتب درسی، سریال‌های تلویزیونی، فیلم‌ها و سایر رسانه‌ها برای نشان دادن سالمند همواره از فردی بیمار، ناتوان و همراه با عصا استفاده می‌کنند، ‌در حالیکه این مساله همیشه درست نیست و در فرهنگ ما روایات مثبتی درباره سالمندان وجود دارد.

وی با اشاره به نقش پررنگ رسانه‌ها برای تغییر و اصلاح نگرش جامعه نسبت به سالمند و دوران سالمندی، گفت: خانواده‌ها، مدارس و کتب درسی نیز می‌توانند با در نظر گرفتن شاخصه‌ها و ویژگی‌های مثبت دوره سالمندی در اصلاح نگرش افراد جامعه از پایه و دوران کودکی بسیار کمک کننده و تاثیرگذار باشند.

ممتاز با بیان اینکه بر اساس مطالعه صورت گرفته نگرش خود سالمندان نسبت به دوره سالمندی بسیار مثبت بوده است، گفت: بنابراین باید برای تغییر و اصلاح نگرش جامعه نسبت با سالمندان و دوره سالمندی فرهنگ سازی شده و آموزش‌های لازم در سطوح مختلف ارایه شود.

این عضو هیات علمی مرکز تحقیقات سالمندی در خاتمه با بیان اینکه سالمند خود را توانمند می‌داند و تنها به دنبال کسب احترام است، ‌گفت: این در حالیست که سایر گروه‌ها از روی ترحم نگرشی منفی نسبت به دوره سالمندی داشته و همین ترحم به جای احترام، احساس ناتوانی و بی‌کفایتی را به سالمند القا کرده و به کاهش اعتماد به نفس و عزت نفس وی منجر می‌شود.

منبع: روابط عمومی مرکز تحقیقات سالمندی