ثمین اسدی- شهرساز

کلانشهرهای کشور استانداردهای لازم برای سالمندان را ندارد

واقعیت این است که هیچ‌یک از کلانشهرهای ایران برای سالمندان مناسب نیست و با موج سالمندانی که در راه هستند این مساله حائز اهمیت می‌شود.

واقعیت این است که هیچ‌یک از کلانشهرهای ایران برای سالمندان مناسب نیست و با موج سالمندانی که در راه هستند این مساله حائز اهمیت می‌شود.

یک نگاه ساده به هرم سنی- جنسی ایران نشان می‌دهد جمعیت ۸۰ میلیونی این کشور فعلا جوان، در حال پیر شدن است و در آینده نه چندان دور سرانه خدمات رفاهی قشر میانسال جامعه به طور ناگهانی، زمانی که متولدین دهه ۶۰ به پیری رسیدند کاهش پیدا خواهد کرد. آیا باید صبر کنیم تا کلانشهرهای سالمند ستیز ایران به بحران رسیده و سپس فکری به حال آن‌ها کنیم؟

کلیدواژه‌های بسیاری وجود دارند که در چند دهه اخیر در ادبیات برنامه ریزی شهری وارد شده و به واسطه ترجمان شهرسازان کشورمان در ایران نیز مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته‌اند. “شهر دوستدار کودک”، “شهر دوستدار معلول”، “شهر دوستدار طبیعت” و “شهر دوستدار سالمند” از جمله مواردی هستند که به ادبیات این موضوع وارد شده است.

ثمین اسدی- شهرساز، در رابطه با شهر دوستدار سالمند می‌گوید شاخص‌های شهر سالم مشخص است و اگر فرایند برنامه ریزی و گفتمان حاکم بر یک شهر، گفتمان صحیحی باشد دیگر نیازی به این نیست که مدیران شهری از طرفی به شاخص‌های شهر دوستدار کودک بپردازند و از طرف دیگر برای دستیابی به شهر دوستدار سالمند تلاش کنند.

اسدی به رشد ۱۸ درصدی جمعیت در دهه شصت اشاره کرده و ادامه می‌دهد این رشد یک انفجار است و اگر چنین ضریبی ادامه پیدا می‌کرد به این معنا بود که جمعیت ایران هر پنج سال دو برابر می‌شد. گرچه رشد ۱۸ درصدی، مقطعی بود اما اگر برنامه ریزان و مدیران کشوری هوشیار بودند می‌شد بسیاری از بحران‌های ناشی از این رشد را پیش بینی و برای آن برنامه ریزی کرد.

این برنامه ریز شهری به انفجار قیمت مسکن در دهه ۸۰ اشاره می‌کند و می‌گوید با ورود دهه شصتی‌ها به سن ازدواج و تشکیل خانواده، تقاضا برای مسکن افزایش پیدا کرده و عرضه عقب می‌ماند. به همین خاطر آن افزایش قیمت‌ها را در مسکن شاهد بودیم.

وی معتقد است امروز هم اگر هوشیارانه عمل نکنیم به زودی و زمانی که سنین مد که امروز حدود ۳۰ سال سن دارند به پیری برسند باز هم با بحران برای خدمات رسانی به میانسالان روبه‌رو خواهیم شد. جالب این است که امروز خود دهه شصتی‌ها باید برای دوران میانسالی خود برنامه ریزی و اقدام کنند و اگر از این مساله دور بمانند بحرانی رخ خواهد داد که احتمالا بر گردن دهه هشتادی‌هایی که امروز با آن‌ها شوخی می‌کنند خواهد افتاد.

اسدی به ایسنا می‌گوید برآوردها حاکی از این است که تا سال ۲۰۳۰ جمعیت سالمند دنیا از ۹ درصد به ۱۶ درصد و در ایران از حدود شش درصد فعلی به ۱۷ درصد خواهد رسید. بنابرین باید به کیفیت‌های محیطی از جمله خوانایی، انعطاف‌پذیری، عناصر بصری و گوناگونی توجه بیشتری شود.

وی با اشاره به عدالت فضایی که برای حضور همه اقشار در فضاهای شهری لازم است ادامه می‌دهد بهبود مبلمان شهری متناسب با همه اقشار از جمله سالمندان، گشایش عرصه‌های فعالیت شهری تنوع طلبانه، ایجاد زمینه برای مشارکت سالمندان در تصمیمات برنامه ریزی شهری و توجه به محدودیت‌های حرکتی این قشر از جمله مواردی است که باید مد نظر قرار بگیرد.

این برنامه ریز شهری باور دارد که معیارهای طراحی فضاهای دوستدار شهروند به طور عام می‌تواند فضا را برای همه گروه‌ها از جمله سالمندان بهبود ببخشد. حمل و نقل، خدمات پزشکی، فرهنگسازی‌های اجتماعی، ایجاد امنیت و آرامش، هوای پاک و جلوگیری از آلودگی‌های صوتی از جمله مواردی است که باید در نظر گرفته شود.

منبع: شهردارآنلاین