آینده نگری قبل از ورود به سالمندی

نگاه دلسوزانه به سالمندان از سوی جامعه/آینده نگری قبل از ورود به سالمندی

این افراد با وجود سن و سال بالایشان و مشکلات جسمی که دارند برای امرار معاش مجبور به کار هستند.

 صفورا میرزایی / این افراد با وجود سن و سال بالایشان و مشکلات جسمی که دارند برای امرار معاش مجبور به کار هستند.

هر چقدر که دستفروشان جوان با عجله و شتاب ، با ترفندهای خاص خودشان مشغول فروش هستند ، اما مسن‌ترها سکوت را اختیار کرده ، با دستانی خالی و نگاه ملتمسانه منتظرند تا عابری از سر دلسوزی از آنها خریدی کند ؛ مثل پیرمردی که در سرما و گرما با سری فرو افتاده آدامس و دستمال می‌فروشد و آن یکی که با دستانی معلول در حال کوک کردن سنتورش است »………

این افراد با وجود سن و سال بالایشان و مشکلات جسمی که دارند برای امرار معاش مجبور به کار هستند. همیشه همانجا می‌نشیند. سر افتاده  ، هر زمان که او را می بینم فکر می کنم از صبح تا شب نگاهش به کفشهای رهگذرانیست که از روی پل عابر عبور می کنند . چند بسته آدامس و دستمال کاغذی های که  انگشت شمار هستند …..به بهانه خرید مشغول صحبت با پیرمرد شدم و بازهم نگاهش را از سر آبرو بلند نمی کرد . بچه هایش می دانند با این سن و سال، با این سختی در راه رفتن و ضعفی که از رنگ و رویش پیداست، دستفروشی می‌کند؟ هم می‌دانند و هم نمی‌دانند: دخترم که شهرستان است و کاری نمی‌تواند بکند، تلفنی یک چیزهایی گفته‌ام، نه این که می‌آیم اینجا، پسرم هم خودش کارگر است، زن و بچه دارد، دستمزدش کفاف آنها را بدهد خودش خیلی است، ما توقعی نداریم، گاهی هم کمکمان می‌کند، نه این که حواسش به ما نباشد، ولی کمکی که بشود زندگی را بگذرانیم نه. او هم یک چیزهایی فهمیده ولی به روی همدیگر نمی‌آوریم که شرمنده هم نباشیم.

درآمدش خوب است؟ کفاف زندگی را می‌دهد: به اندازه نان خریدن است ، همین که چند روز پول داشته باشم دیگر نمی‌آیم، پولم که دارد تمام می‌شود دوباره بساطم را اینجا پهن می کنم ، نمی‌‌دانم می‌شود دستمزد بیشتری داشت یا نه، ولی من به همین راضی‌ام، روزهایی که پول داریم نمی‌آیم. بعضی‌ها بیشتر کار می‌کنند، جوانند، می‌گویند دستمزدشان خوب است، من همین قدر برایم کافی است، دستم جلوی فامیل و عروس و داماد دراز نباشد خدا را شکر می‌کنم. می‌گذرد، ناشکری نمی‌کنم.

اما رسول خان  تنهاست. حتی پسر و دختری ندارد که نخواهد دستش را پیششان دراز کند. خسته از کار طولانی روزانه، به سمت دروازه دولت می‌رود. از شهرک غرب تا دروازه دولت مسیر طولانی است با شرایطی که دارد انگشتان دستش کوتاه و بلند است و  ابزار کارش ، از رنگ رخسارش نمایان است که سازش قدیمی و کهنه  است و شاید سن و سالش  از رسول بیشتر باشد .وقتی می نوازد گوش نواز عابران است. و آنها از سر لطف و یا از سر ذوق اسکناسی به او می دهند .او از مشکلاتش گفت و دردهای که نمی توانست برای دیگران تعریف کند.
نگاهش حرفش را تایید می‌کند، نگاه کم‌جان و خسته‌اش: زمینی را که داشتیم، فروختیم و آمدیم، یک خانه اجاره کردیم، فکر می‌کردیم اوضاع بهتر می‌شود و برای خودمان خانه می‌خریم، اما هر روز اجاره خانه بیشتر شد و خانه‌مان کوچکتر شد و رفتیم محله‌های پایین‌تر. هنوز هم مستاجریم. دیدم نمی‌توانیم برگردیم شهرستان، رویش را ندارم بعد از این همه سال، گفتم من هم کار می‌کنم، زنم تا توان داشت در خانه مردم کار می کرد اما چند ماهی  است کمر درد امانش را بریده و دیگر توان کار ندارد. بیایم اینجا که هم تنها نباشم هم کمک‌خرج باشم . اما اگر بچه داشتیم زیر پر و بالمان را می‌گرفت، دختری، پسری، بالاخره یکی بود که جوان باشد و رمق بیشتری داشته باشد.

دکتر سحر احدی مقدم جامعه شناس در گفتگو با خبرنگار تندرست نیوز معتقد است : یکی از مسائل قابل تامل در کشورهای رو به توسعه، موضوعات مربوط به سالمندان است که کمتر مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است. به عبارتی اقتصاد سالمندان طی دوره‌های اخیر بیشتر از نظر تئوری مطرح شده وبه صورت کاربردی کمتر شناسایی شده و مورد بررسی قرار گرفته است.

 وی افزود :  از سنین ۶۰ سالگی به بعد بسیاری از افراد اعم از زنان و مردان با مشکل درآمدی روبه‌رو هستند، یا فاقد درآمدند یا درآمد کافی ندارند.  درآمد دوران سالمندی عاملی تاثیرگذار در سلامت و کیفیت زندگی سالمندان است. سالمندان در کشورهای توسعه یافته عموماً دارای درآمد بازنشستگی مستمری هستند اما در کشورهای رو به توسعه عموماً بخش کمی‌دارای درآمد هستند و این به ویژه بین زنان مشکلات بسیاری را به دنبال داشته است.

این جامعه شناس معتقد است : جامعه مصرفی عصر حاضر و همینطور تغییر الگوی مصرف، سالمندان را به لحاظ درآمد و هزینه دچار چالش‌هایی کرده که این به نوعی باعث فقر پنهان در میان این قشر گردیده است. در چنین شرایطی بسیاری از سالمندان در وضعیت فقر فرسایشی به سر می‌برند و از بسیاری از نیازهای خود چشم پوشی می‌کنند، اموال خود را به فروش می‌رسانند یا محدودتر می‌کنند  تا بتوانند زندگی روزمره خود را ادامه دهند. سالمندان آسیب پذیرترین قشر جامعه هستند.

و ی تاکیدکرد : بخش قابل توجهی از سلامت سالمندان در گرو ایجاد ارتباط بین سالمندی و برنامه‌های از پیش تعیین شده است که در این خصوص  باید هرچه بیشتر تقویت و ارتقا یابد. شناخت اولویت‌های سالمند از مهمترین عملکردهای گروه‌های اجتماعی می‌تواند باشد. منظور از اولویت‌ها نه فقط کسریه بیمه هزینه‌های پزشکی و جراحی، بلکه از می‌ توان بر داشتن تبعیض، مراقبت‌های بهداشتی، نگاه عزتمندانه خانواده به سالمند، تغذیه سالم و در کل ایجاد محیطی امن دور از دغدغه‌های روزانه است.

وی در پایان خاطر نشان کرد:  بر این اساس، اگر سالمندی  از حقوق بازنشستگی و تامین اجتماعی کافی برخوردار باشد، خود ضامن ایجاد کیفیت بهتر زندگی خواهد بود. در غیر این صورت به جز ناتوانی و دغدغه مالی و اقتصادی، باید بنشیند و نظاره گر گرفتاری‌ها و رفتار فرزندانش باشد و هر چه بیشتر منزوی و تنها  می شود.

منبع: صفورا میرزایی